FSMVÜ | “Unutulmuş Bir Mimari Anlayışı Keşfetmeliyiz”
► Arşiv
“Unutulmuş Bir Mimari Anlayışı Keşfetmeliyiz”

26 Ağustos 2019

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ve Malezya Uluslararası İslâm Üniversitesi iş birliği ile düzenlenen “2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı” (ISL@H 2019) Topkapı Yerleşkesi’nde gerçekleştirildi.

İslâmi mimari alanında çalışan farklı ülkelerden uzmanlar, kültür mirasının önemli bir bölümünü oluşturan mimari miras varlıklarının korunması, yönetimi ve geleceğe aktarımı konusunda yürütülen çalışmaları tartışmaya açmak ve sürdürülebilir kentsel gelişim konusunda farklı yaklaşımları ele almak üzere “2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı”nda bir araya geldi. İki gün süren konferansta, “Mamur Çevre ve Gelecek” ana teması ile farklı alt temalarda hazırlanmış tebliğler sunuldu.

Konferansın ana konuşmalarında; mimari mirasın bir medeniyet taşıyıcısı olduğu bilinciyle ve medeniyetin unsurlarıyla birlikte geleceğe aktarımının kültürel devamlılık için elzem olduğu üzerinde duruldu. Öte yandan İslâm medeniyetinin izlerini taşıyan şehirler ve mekânlar üzerinde, aynı zamanda sanatkârın zihnide modernizmin yol açtığı değişiklikler konuşuldu. İslâm’ın “güzel”e bakışı, sanatkârın “mutlak güzel” arayışında geçirdiği içsel değişimler ve bunun sanatına yansıması tahlil edildi.

“Unutulmuş bir mimari anlayışı yeniden keşfetmemiz gerekiyor”

Konferansın açılış konuşmasını yapan Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Numan, ilk konferansın 2017’de Kuala Lumpur’da bulunan Malezya Uluslararası İslâm Üniversitesi’nde düzenlendiğini hatırlattı.

“İslâmi mimari mirası” konusunun koruma ve restorasyonla sınırlı olmayan büyük bir anlam içerdiğini ifade eden Prof. Dr. Numan, “İslâm mimari mirası sadece bugüne ulaşan mimari mirasın korunarak ve restore edilerek ileri nesillere aktarılması meselesi değildir. Unutulmuş bir mimari anlayışın keşfedilerek, zamanımıza adapte edilip zamanımızın görüşüyle tekrar ortaya konarak, gelecek nesillere aktarılmasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Konferansın ana konuşmacılarından Malezya Uluslararası İslâm Üniversitesi Mimarlık ve Çevre Tasarımı Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdul Razak Sapian, kültürün ev kavramı üzerindeki etkilerini, kültür ve coğrafyaya göre tarih içinde ev formunun değişim ve gelişim evrelerini anlattı. Mimarinin etimolojisinde ‘mamur’ etmek varken, kavramın günümüzde artık ‘dizayn’ etmek anlamında kullanıldığına işaret eden Prof. Dr. Sapian, “Geçmişin ruhunu ve özgünlüğünü ancak ortak kültür mirası bilinciyle yapılan restorasyon ve koruma süreçleriyle geleceğe taşıyabiliriz.” dedi.

“Mimari mirası koruma konusundaki vizyon kaybedildi”

“Koruma, Kimin için?” başlıklı konuşmasında Batı dünyası dışındaki Güney ve Doğu ülkelerinden kentsel ve mimari koruma örnekleri veren, korumanın sürdürülebilirliği üzerine önerilerde bulunan Özyeğin Üniversitesi Rektörlük Danışmanı Mimar Prof. Dr. Suha Özkan, eski yapıların yapılış amaçlarının bugüne nasıl taşındığının büyük önem arz ettiğini kaydetti. Farklı ülkelerden mimari miras örneklerinin yapılış ve bugünkü kullanılış amaçlarını paylaşan Özkan, meseleye iyi ve kötü örnekler üzerinden bakarak şunları söyledi:

“Orta Doğu’daki birçok eski yapı artık asıl amacıyla kullanılmıyor. Öte yandan Orta Asya’daki eski varlıklar bugün daha bilinçli kullanılıyor, daha iyi korunuyor. Bu durumda bölgesel faktörler, kültürel farklar çok etkili. Şu bir gerçek ki; eski yapıların yapılış amaçları benimsenmediği sürece onları aslına uygun bir şekilde geleceğe taşımak güçleşiyor.”

Bugün aslına uygun restorasyonların azaldığını belirten Prof. Dr. Özkan, bunun en büyük sebebinin teknolojik atılım ve çalışma tarzlarındaki değişiklik olduğunu ifade ederek, “Neden restorasyonlar aslı gibi olmuyor? Çünkü teknoloji ve günümüz çalışma tarzları buna izin vermiyor. Eski usul ve vizyon artık yok.” diye konuştu.

“Teknolojik gelişim özgünlüğün yitirilmesine neden oldu”

Günün son ana konuşmacısı Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Jamel Akbar ise medeniyetlerin bireylerin haklarını odağa alan sürdürülebilir mekânlar yaratmaları gerektiğini belirterek, İslâm hukuk sisteminin bireye sunduğu haklar üzerinden İslâmi yapılı çevreler hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Restorasyon konusunda ve çevre sorunlarında geleneksel yöntemlerin altını çizen Prof. Dr. Akbar, bugünün teknolojisinin aslına uygun restorasyonlara imkân vermediğini, Süleymaniye Camii’nin bugün yeniden inşa edilemeyeceğini söyledi.

“Bugünkü restorasyonlar aslına uygun olamaz. Mimar Sinan’ın Süleymaniye’si onun yaptığı gibi yeniden inşa edilemez. Çünkü o günkü yeterli malzeme ve yetenekli usta bugün yok. Günümüzdeki teknoloji buna müsaade etmiyor. Teknolojinin ilerlemiş olması geçmişteki usulün ve özgünlüğün yitirilmesine neden oluyor. Bu nedenle bugün imitasyonlarını yapmaktan öteye gidilmiyor.”

Ana tema “Mamur Çevre ve Gelecek”

“Mamur Çevre ve Gelecek” ana temasıyla devam eden konferansta; “Politika ve Yönetim”, “Teori ve Felsefe”, “Teknoloji”, “Tasarım İnovasyon ve Sürdürülebilir Gelişme” alt temalarında hazırlanan tebliğler paralel oturumlarda sunuldu.

Konferansın ikinci günü Prof. Dr. İbrahim Numan’ın bildirisiyle başladı. Prof. Dr. Numan, “Mimari Mirasın Geleceği Hakkında” başlıklı konuşmasında mimari mirasın sürdürülebilirliği konusunu, yapım teknolojileri ve zamanın ihtiyaçları doğrultusunda nesilden nesle aktarılan unsurlarının ötesinde, manevi boyutuyla ele aldı.

Estetik bakışın; benzer iklimler, coğrafyalar, yapım teknikleri kullanılsa bile farklı biçimler ve hacimler şeklinde mimariye yansıyacağını ve içerisinde bulunulan kültürün dilini taşıyacağını ifade eden Prof. Dr. Numan, “O halde mimari mirasın özellikle de İslâm mimarisinin mirasının geleceğinden söz edilecek olunursa; bu formel bir dilin dışa vuruşunun intikalinden ibaret değildir. Maddi verilerin ötesinde bir şey var. Hangi medeniyet çevresi ele alınırsa alınsın sanatın özü ‘güzellik’tir. Bu güzellik de mahiyeti ve mensubiyeti nedeniyle mutlak olan güzellikte aranmalıdır ki bu da ‘ilahi’dir.” dedi.

İslâm inancına göre hiçbir şeyin yoktan var edilemeyeceği ilkesinden hareketle varlıktaki güzelliğin ancak varın tezahürü şeklinde ortaya çıkacağını söyleyen Prof. Dr. Numan, “Bu cihetiyle mirasın geleceği için mutlak varlığı ve ‘O’ndaki güzelliği anlama ve intikal ettirmenin peşine düşülmelidir. Gelecek nesillere bırakacağımız miras belki de bugün kâinatın her zerresinde zuhura çıkan ve özü ilahi olan Cemâli/Güzeli kendi manevi gerçekleriyle tekrar keşfedip aktarmak olacaktır.” ifadelerini kullandı.

“İnsan muhabbeti muhabbet ehlinden öğrenir”

Günün ikinci ana konuşmacısı Prof. Dr. Sadettin Ökten, “İslâm Medeniyet Tasavvurunda Sanat Eseri Üzerine Bir Deneme” başlıklı konuşmasını gerçekleştirdi. İslâm medeniyet tasavvurunda sanat alanında bir mürebbi olarak “muhabbet” ve onun sanattaki rolü üzerinde duran Ökten, İslâm sanatkârının ayırt edici özelliği ve bunun sanatına yansımasını da ele aldı.

Çağımızda evrensel olma iddiası taşıyan iki büyük medeniyet tasavvuru olduğunu belirten Ökten şöyle devam etti:

“Bunlardan biri modernite diğeri de İslâm medeniyet tasavvurudur. İslâm medeniyet tasavvurunda içgüdü kurallarla, akıl bilgiyle, duygu da sevgi veya daha doğru bir tabirle muhabbetle eğitilir. Konumuz sanat eserinin hitap ettiği duygu alanı olduğu için İslâm medeniyet tasavvurunda bu alanın mürebbisini muhabbet olarak gündeme getirmemiz gerekiyor. İnsan muhabbeti muhabbet ehlinden öğrenir. Bu öğrenme zihni bir öğrenme değildir. Herhangi bir ilmi, belli bir birikime ve berrak zihne sahip bir muallimden öğrenebilirsiniz lakin muhabbet bir ilim değildir, bir hâldir. Bu hâli edinmek için o hâle sahip bir zat ile belli bir hayatı yaşamanız gerekir. Muhabbet ehlinin terbiyesinden geçen, onunla ortak bir hayatı en azından bir müddet için birlikte yaşayan insan muhabbet dediğimiz o manevi hazzı ağır ağır deneyimlemeye başlar.”

Sanatkâr kalbini temizlemeli

Bireyin duygu dünyasını yani iç âlemini, bu âleme hâkim olan kalbini veya gönlünü İslâm tasavvufunun eğittiğini kaydeden Ökten, bu alandaki anlayışın; insanın kalbini yaratanın şanına uygun bir şekilde arı, duru ve temiz tutmalısın nasihatinde bulunduğunu söyleyerek, “Sözünü ettiğimiz nasihatin gerçekleşmesi ise bir mürşidi kâmilin tahtı terbiyesinde gerçekleşiyor. İslâm medeniyet tasavvuruna mensup bir sanatkâr başlangıçta zanaat safhasından geçtikten sonra gerçek manada sanat eseri ortaya koymak niyetinde ve nasibindeyse mutlaka ve mutlaka kalbini tathir etmek zorundadır. Bu sayede oraya, Allah’ın ilahi güzelliğinin tecelli ettiği cemal bahçelerinden yansımalar düşer. Sanatkâr, sahip olduğu yetenek ile bu ilahi lütufları fizik âlemde ortaya koyduğu eserler ile bütün insanlara sunmak görevini üstlenmiştir.” diye konuştu.

Türkiye, Malezya, Endonezya, İtalya, Bosna Hersek, Kosova, Ürdün, Cezayir olmak üzere 8 ülkeden katılımın gerçekleştiği “2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı”, 28 Ağustos’ta Tarihi Yarımada gezisi ve Boğaz turu ile sona erdi.




  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/12019-09-02-11-08-24am.JPG
    Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Numan
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/22019-09-02-11-08-24am.JPG
    Malezya Uluslararası İslâm Üniversitesi Mimarlık ve Çevre Tasarımı Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdul Razak Sapian
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/32019-09-02-11-08-24am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/42019-09-02-11-08-24am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/52019-09-02-11-08-24am.JPG
    Özyeğin Üniversitesi Rektörlük Danışmanı Mimar Prof. Dr. Suha Özkan
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/62019-09-02-11-08-24am.JPG
    Mimarlık ve Tasarım Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Jamel Akbar
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/72019-09-02-11-08-24am.JPG
    Prof. Dr. Sadettin Ökten
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/82019-09-02-11-08-24am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/92019-09-02-11-08-24am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/102019-09-02-11-08-24am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/112019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/122019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/132019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/142019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/152019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/162019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/172019-09-02-11-08-25am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/182019-09-02-11-08-26am.JPG
    2. Uluslararası İslâmi Mimari Mirası Konferansı
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/192019-09-02-11-08-26am.JPG
    Prof. Dr. İbrahim Numan - Prof. Dr. Abdul Razak Sapian
  • http://fsm.edu.tr/resimler/upload/202019-09-02-11-08-26am.JPG
    Prof. Dr. Sadettin Ökten - Dr. Öğr. Üyesi Onur Şimşek
HIZLI MENÜ
Strateji Geliştirme
Daire Bşk.
Kalite
Yönetim Bilgi Sistemi
Akademik
Veri Yönetim Sistemi
SKS
Uluslararası
Ofis
FSM SEM
ALUTEAM
KURAM
FSM
TÜMER
Kariyer
Merkezi
Kütüphane
İngilizce Hazırlık
Programı